บะหมี่ฮุ่ยคุณ 'ตราผึ้ง'

หากพูดถึงจังหวัดลำปางแล้วที่พลาดไม่ได้เลยก็คือร้านก๋วยเตี๋ยวภายในจังหวัด ที่มีให้เลือกมากมายหลากหลายร้านและขอบอกเลยว่าอร่อยทุกร้านเข้าร้านไหนอร่อยร้านนั้น เรียกได้ว่าจังหวัดลำปางเลี้ยงเมืองด้วยก๋วยเตี๋ยวกันเลยทีเดียว ปัจจุบันก๋วยเตี๋ยวเป็นอะไรที่ทำกินได้ง่ายมาก เพราะว่ามีทั้งซุปสำเร็จรูป หรือจะเป็นเส้นแบบอบแห้ง รวมไปถึงแบบถ้วยสำเร็จรูปพร้อมทานขายตามร้านค้าทั่วไป แต่ขอวกกลับมาก่อนว่าในตัวเมืองลำปางเนี่ย เดินไปไม่กี่สิบก้าวก็เจอร้านก๋วยเตี๋ยวเรียงรายกันเต็มสองข้างทางแล้ว เมื่อก่อนเส้นก๋วยเตี๋ยวในจังหวัดลำปางจะมีโรงงานทำเส้นของเราเอง แต่ในปัจจุบันได้หายไปเกือบหมดแล้วโดยส่วนใหญ่จะรับมาจากจังหวัดเชียงใหม่แทน

ร้านบะหมี่-เกี๊ยว ตราผึ้ง

หากพูดถึงเส้นก๋วยเตี๋ยวแล้วอีกหนึ่งเส้นที่เป็นที่นิยมก็คือ เส้นบะหมี่เหลือง ซึ่งมีหลากหลายยี่ห้อมาก อย่างไรก็ตามหลาย ๆ ร้านในจังหวัดลำปางมักจะใช้บะหมี่จากเจ้าเดียวกัน เพราะว่ามีขายมาอย่างยาวนานและเส้นมีความพิเศษไม่เหมือนใคร บะหมี่เจ้านั้นก็คือ บะหมี่ฮุ่ยคุณ ‘ตราผึ้ง’ ที่ใครหลาย ๆ คนมักไม่รู้ว่าจริง ๆ แล้วเป็นของจังหวัดลำปาง วันนี้เราจะพามารู้จักที่มาที่ไปของร้านบะหมี่ฮุ่ยคุณ ‘ตราผึ้ง’ และแนะนำร้านอาหารที่ใช้บะหมี่ยี่ห้อนี้ ตามไปดูกันเลยว่ามีร้านไหนกันบ้าง

ตลาดบริบูรณ์ปราการ หรือคนในพื้นที่เรียกกันติดปากว่า ‘กาดแม้เลี้ยงป้อม’ หรือ ‘กาดมืด’  (กาด = ตลาด) เพราะตลาดอยู่บริเวณกลางใจเมืองที่มีตึกแถวล้อมรอบ และมีโครงสร้างหลังคามาคลุมทับอีกที ตลาดแห่งนี้เป็นตลาดในร่มแห่งแรกของจังหวัดลำปาง เมื่อก่อนตลาดบริบูรณ์เป็นแหล่งเศรษฐกิจที่สำคัญของจังหวัดลำปาง เพราะมีร้านค้ามากมายหลากหลายร้านที่เรียกได้ว่ามีครบเกือบทุกอย่าง อีกทั้งยังเป็นศูนย์กลางของท่ารถประจำทางเพื่อออกไปสู่อำเภอต่าง ๆ ภายในจังหวัด ซึ่งสถานที่แห่งนี้เคยเป็นสถานที่ที่คึกคักอย่างมาก และอีกทั้งยังเป็นจุดเริ่มต้นของบะหมี่ชื่อดังของจังหวัดลำปางอย่าง บะหมี่ฮุ่ยคุณ ‘ตราผึ้ง’ อีกด้วย 

เจ้าของร้านเล่าว่าขายมาตั้งแต่รุ่นเหล่ากง ที่มาจากเมืองจีน ได้มาอาศัยและค้าขายอย่างอื่นภายในจังหวัดลำปางมาก่อน ต่อมาในปี พ.ศ. 2490 ได้เริ่มขายบะหมี่เกี๊ยวแบบถ้วยที่ขายอยู่ภายในตลาดบริบูรณ์ปราการและมีเส้นบะหมี่เหลืองสดขายหน้าร้านสำหรับลูกค้าที่ต้องการซื้อกลับบ้านไปทำกินเอง พอเวลาผ่านไปนานวันเข้ามีลูกค้าแวะเวียนมาซื้อบะหมี่เหลืองสดมากขึ้นเรื่อย ๆ ทางร้านจึงได้เปลี่ยนจากการขายบะหมี่เกี๊ยวแบบถ้วยมาขายเฉพาะเส้นบะหมี่เหลืองสด และแผ่นเกี๊ยวขาย สำหรับซื้อกลับไปทำกินเองที่บ้าน 

เสถียร ดำเนินสวัสดิ์ และครอบครัว เจ้าของกิจการบะหมี่ฮุ่ยคุณ ‘ตราผึ้ง’

เส้นของบะหมี่ฮุ่ยคุณ ‘ตราผึ้ง’ เป็นที่นิยมอย่างมากในจังหวัดลำปาง และยังทำให้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง เพราะตัวเส้นบะหมี่นั้นทำมาจากแป้งที่มีคุณภาพสูง นำเข้าจากต่างประเทศ บวกกับสูตรลับของทางร้าน ทำให้เส้นมีความเหนียวนุ่มอร่อยไม่เหมือนใคร บะหมี่ของทางร้านจะทำสดใหม่ทุกวันเพื่อคงความอร่อยจึงทำให้สามารถเก็บเส้นได้นานสูงสุด 3 วัน ภายในร้านไม่ได้มีขายเพียงเส้นบะหมี่เหลืองอย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังมีทั้งเส้นข้าวซอย เส้นหมี่หยก และแผ่นเกี๊ยวขาย สินค้าทุกตัวของทางร้านได้รับรองความปลอดภัยมีเลขที่จดแจ้งจากองค์การอาหารและยา (อย.) ทุกตัวอีกด้วย 

เคล็ดลับที่ทางร้านแนะนำเกี่ยวกับการลวกเส้นหมี่ให้อร่อยยิ่งขึ้นนั้น คือควรที่จะลวกเส้นบะหมี่ในน้ำร้อนที่มีความเดือดอย่างมากและหมั่นเปลี่ยนน้ำลวกบะหมี่บ่อย ๆ  หากเปลี่ยนได้ใหม่ทุกครั้งยิ่งดีเพราะจะทำให้ตัวน้ำร้อนไม่เป็นแป้ง และหลังจากลวกเส้นบะหมี่เสร็จแล้วนั้นควรนำเส้นไปคลุกกับน้ำมันกระเทียมเจียวเพื่อป้องกันไม่ให้เส้นติดกัน นอกจากจะเป็นที่นิยมในจังหวัดลำปางแล้ว ยังมีการส่งออกเส้นไปยังจังหวัดใกล้เคียงต่าง ๆ เช่น จังหวัดแพร่ จังหวัดน่าน จังหวัดพะเยา เจ้าของร้านเล่าว่า “ไกลสุดของภาคเหนือที่ทางร้านเคยส่งไปคือจังหวัดแม่ฮ่องสอน และมีบางครั้งก็มีส่งลงไปที่ภาคกลางหรือจังหวัดใกล้เคียงกับกรุงเทพมหานครบ้าง แต่ไม่ค่อยส่งเส้นลงไปทางภาคใต้ หรือทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือกลัวจะหมดอายุก่อนส่งถึงที่หมาย” และ เจ้าของร้านยังเล่าอีกว่า “มีลูกค้าหลายเจ้าจะมาเหมาเส้นบะหมี่และแผ่นเกี๊ยวที่หน้าร้าน เพื่อนำไปขายต่อยังอำเภอต่าง ๆ ซึ่งบางครั้งทางร้านไม่ได้เป็นคนส่งของเอง แต่จะมีแม่ค้าพ่อค้าที่มารับหน้าร้านและส่งต่างจังหวัด เหมือนกับว่าทางร้านเป็นศูนย์กลางที่มีพ่อค้าแม่ค้ามาซื้อและนำไปแจกจ่ายเอง” และด้วยความที่เส้นบะหมี่ของทางร้านเป็นที่นิยมอย่างมากจึงทำให้มีออเดอร์สั่งทำพิเศษเข้ามาโดยได้มีการผลิตเส้นเพิ่มเติมเพื่อส่งบางร้านค้าในจังหวัดโดยเฉพาะ อย่างเช่นเส้นราเมน เส้นโซบะ และแป้งเกี๊ยวซ่า ซึ่งเป็นสูตรที่พัฒนาร่วมกันกับทางร้านอาหาร เป็นต้น

ผลิตภัณฑ์ บะหมี่-เกี๊ยว ตราผึ้ง

ในช่วงการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ทางร้านได้รับผลกระทบอย่างมากเนื่องจากรัฐบาลมีมาตรการล็อกดาวน์ที่ทำให้ผู้คนไม่สามารถออกมาจับจ่ายใช้สอยกันได้ จึงทำให้ยอดขายของทางร้านลดลง แต่ต่อมาเมื่อรัฐบาลคลายมาตรการจึงทำให้ยอดขายของทางร้านกลับมาเป็นปกติ และเจ้าของร้านยังบอกอีกว่า “ยอดขายของทางร้านไม่ได้เพิ่มขึ้นหรือลดลงเลยในปัจจุบัน จะคงที่อยู่ตลอดเพราะตลาดของจังหวัดลำปางนั้น มันไม่ได้มีนักท่องเที่ยวเหมือนกับจังหวัดที่อื่น มีแค่คนในพื้นที่ซื้อกันเองเท่านั้น” 

อีกหนึ่งผลกระทบที่ทางร้านได้รับเลยก็คือผลกระทบจากสงครามยูเครน ทำให้แป้งสาลีที่ทางร้านนำเข้ามานั้นมีราคาสูงขึ้นมากทำให้ได้กำไรที่ลดลง โดยปกติแล้วราคาวัตถุดิบของร้านก๋วยเตี๋ยวจะต้องไปในทิศทางเดียวกันอย่างเช่น เจ้าของร้านเล่าว่า “ตอนนี้ราคาของลูกชิ้น เส้นก๋วยเตี๋ยว เส้นเล็ก เส้นใหญ่ หมี่ขาว ผักต่าง ๆ  นั้นขึ้นราคาไปกันหมดแล้ว แต่ทางร้านไม่สามารถขึ้นราคาสินค้าได้เนื่องจากราคาที่ขายกันอยู่มีราคาที่สูงมากพอแล้ว ซึ่งไม่อยากให้ขายแพงไปมากกว่านี้ เพราะเป็นห่วงผู้ซื้อรายอื่นที่อาจจะต้องนำไปขายต่อ” โดยราคาบะหมี่กับเส้นข้าวซอย จะขายอยู่ที่กิโลกรัมละ 44 บาท และ ราคาแผ่นเกี๊ยวและหมี่หยก จะขายอยู่ที่กิโลกรัมละ 50 บาท เท่านั้น หากพูดถึงช่วงเวลาที่ทางร้านนั้นขายดีเป็นพิเศษ และทำให้ยอดขายสูงขึ้นกว่าเดิมนั่นคือ ช่วงวันเทศกาลต่าง ๆ หรือจะเป็นช่วงที่มีกระแสจากโซเชียลมีเดีย อย่างเช่น ช่วงที่น้ำข้าวซอยได้รับรางวัลจึงทำให้ร้านข้าวซอยขายดีอยู่ช่วงหนึ่ง ซึ่งเป็นผลพลอยได้ของร้านด้วย เจ้าของร้านยังได้เล่าอีกว่า “ช่วงเวลาที่สินค้าของทางร้านขายดีเป็นพิศษนั้นเป็นช่วงวันเทศกาลต่าง ๆ คือ แผ่นเกี๊ยว ที่ทำให้ขายดีมากเพราะ ลูกค้าที่มาซื้อหน้าร้าน ก็มักจะนำไปทอดขายตามงานเทศกาลอีกทีหนึ่ง หรือจะเป็นเส้นข้าวซอยที่มักจะนำไปทำโรงทาน หรือ นำไปกินเลี้ยงกัน” 

เราได้พูดคุยไปถึงการวางแผนในอนาคตของแบรนด์ว่าอยากให้เป็นไปในทิศทางไหน อยากออกสินค้าใหม่หรือไม่? เจ้าของร้านเล่าว่า “ปัจจุบันยังไม่ได้มีการออกสินค้าใหม่ ๆ อย่างเป็นทางการ แต่ถ้ามีร้านอาหารร้านไหนที่อยากจะทำเส้นกับทางร้านเพื่อนำไปขายเอง สามารถติดต่อเข้ามาได้เลย ลองมาพูดคุยกัน และในอนาคตอันใกล้ทางร้านอยากจะเพิ่มสินค้าที่เป็น OEM หรือ (Origianl Equipment Manufacturer) เข้ามาเพื่อผลิตสินค้าให้กับบริษัทอื่นที่จะเอาไปขายในแบรนด์ของตัวเองและอยากที่จะเป็นโรงงานที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดลำปาง” ตั้งแต่อดีตหลายร้านก๋วยเตี๋ยวในลำปางเลือกที่จะใช้เส้นของทางร้าน ซึ่งบางร้านนั้นซื้อขายกันมายาวนานตั้งแต่รุ่นเหล่ากงจวบจนถึงปัจจุบัน อย่างเช่น ร้านข้าวซอยป้าคำแสนที่ตั้งอยู่ ณ หมู่บ้านสุขสวัสดิ์      ซึ่งค้าขายด้วยกันนานหลาย 10 ปี หลายร้านในจังหวัดลำปางเรียกได้ว่าเกือบทุกร้านจะใช้เส้น  บะหมี่ฮุ่ยคุณ ‘ตราผึ้ง’ ซึ่งแต่ละร้านที่ซื้อเส้นของทางร้านไปก็จะมีสูตรลับของเขาเองว่าควรที่จะทำอย่างไรให้อร่อยไม่ซ้ำใคร 

ร้านป้าคำบะหมี่เกี๊ยว(กาดมืด)

ถ้าหากอยากลองชิมว่าบะหมี่ฮุ่ยคุณ ‘ตราผึ้ง’ มีรสชาติอย่างไร เราได้รวบรวมร้านเด็ดร้านดังที่มีการใช้เส้นของทางร้านมาให้แล้วนั้นก็คือ ร้านก๋วยเตี๋ยวลูกทุ่งทุกสาขา ร้านข้าวซอยป้าบุญ ร้านข้าวซอยในบ้าน ร้านข้าวซอยแม่ฟอง ร้านข้าวซอยโอมา ร้านขนมจีนป้าบุญศรี ร้านบะหมี่มากองต้า ร้านรสหนึ่ง ร้านป้าคำบะหมี่เกี๊ยวกาดมืด ร้านบะหมี่ห้องยาวสบตุ๋ย ร้านบะหมี่เตา ร้านก๋วยเตี๋ยวซอยวัดน้ำล้อม ร้านก๋วยเตี๋ยวชอกะเชอ ร้านขนมจีบตรอกโรงไฟฟ้าเก่า ร้านขนมจีบปงสนุก เป็นต้น 

ปัจจุบันร้านบะหมี่ฮุ่ยคุณ ‘ตราผึ้ง’ ได้ย้ายจากภายในตลาดบริบูรณ์ปราการ มาเปิดขายหน้าร้าน ณ ฝั่งตรงข้ามกับตลาดเดิม ซึ่งมีชื่อเรียกว่าตลาดราชวงศ์ เป็นร้าน 1 ห้องแถวติดกับถนน เปิดขายตั้งแต่เวลา ตี 2 – 10 โมง แต่ถ้าหากไปซื้อที่หน้าร้านไม่ทันล่ะก็ สินค้าของทางร้านจะมีขายตาม Market Food ที่ต่าง ๆ      เช่น ร้านโกไข่เจ๊น้อยมาร์เก็ตฟู้ด และตามชุมชนรอบนอกอาจเจอสินค้าของทางร้านขายตามรถพุ่มพวงได้อีกด้วย

อ้างอิง

• Revomed. (ม.ป.ป.). OEM , ODM และ OBM คืออะไร? ทำไมคนทำแบรนด์ถึงต้องรู้จัก ! เข้าถึงได้จาก Revomed: https://www.revomed.co.th/knowledge/oem%E0%B8%84%E0%B8%B7%E0%B8%AD/
• ห้องสมุดเสาจินดารัตน์. (17 เมษายน 2564). กาดมืด หรือตลาดบริบูรณ์ปราการ กับ 9 ทศวรรษ. เข้าถึงได้จาก Facebook: https://th-th.facebook.com/saojindaratlib/posts/1881620271989671/