การแยกธาตุเงินจากวัสดุเหลือทิ้งสำหรับเตรียมเป็นรีเอเจนต์ในห้องปฏิบัติการ

งานวิจัยนี้ได้ศึกษาการแยกธาตุเงินจากแผงวงจรพลาสติกในคีย์บอร์ด (KB) แผ่นซีดี (CD) และสารเหลือทิ้งจากห้องปฏิบัติการ คือ สารละลายซิลเวอร์ไอออน (Ag+), ตะกอนซิลเวอร์คลอไรด์ (AgCl) และของเสียอื่นๆ ที่มีธาตุเงินเป็นองค์ประกอบ เพื่อเตรียมเป็นรีเอเจนต์ต่างๆ คือ ซิลเวอร์ไนเตรต (AgNO3), รีเอเจนต์ทอลเลนส์ (Tollen’s reagent) และซิลเวอร์ซัลเฟต (Ag2SO4) ผู้วิจัยได้เริ่มศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการแยกธาตุเงินจากแผงวงจรพลาสติกภายในคีย์บอร์ด และแผ่นซีดี โดยพบว่าสภาวะที่เหมาะสมคือ การสกัดโดยใช้สารละลายกรดไนตริกเข้มข้น 1 M ที่อัตราส่วนระหว่างปริมาณ KBต่อกรด เท่ากับ 1:20 และ ปริมาณ CDต่อกรด เท่ากับ 1:5 ให้ความร้อนที่อุณหภูมิ 60oC เป็นเวลา 6 ชั่วโมง สำหรับ KB และให้ความร้อนที่อุณหภูมิเดียวกัน เป็นเวลา 4 ชั่วโมง สำหรับ CD โดยพบว่ามีปริมาณธาตุเงินที่สกัดจาก KB และ CD เท่ากับ 0.19 % และ 0.018 % ตามลำดับ และมีค่าใช้จ่ายสุทธิในการสกัดโลหะเงินจาก KB และ CD เท่ากับ 36 และ 610 บาทต่อเงิน 1 กรัม ตามลำดับ ธาตุเงินที่สกัดได้ถูกนำมาสังเคราะห์เป็นรีเอเจนต์ซิลเวอร์ไนเตรต พบว่ามีคุณภาพเทียบเท่าซิลเวอร์ไนไตรตที่จำหน่ายในเชิงการค้า โดยนำไปใช้ในวิเคราะห์ปริมาณคลอไรด์ในตัวอย่างจริง เมื่อเปรียบเทียบด้วย T-test พบว่ามีระดับความเชื่อมั่น 95% จากนั้นได้นำธาตุเงินที่สกัดได้มาเตรียมเป็นรีเอเจนต์ทอลเลนส์ เพื่อนำไปวิเคราะห์เชิงคุณภาพของสารอินทรีย์บางชนิด โดยสังเกตจากการเกิด silver mirror เปรียบเทียบกับ รีเอเจนต์ทอลเลนส์ที่เตรียมจากซิลเวอร์ไนเตรตที่มีจำหน่ายในเชิงการค้า พบว่าได้ผลเช่นเดียวกัน นอกจากนี้ยังได้เตรียมซิลเวอร์ซัลเฟตจากธาตุเงินที่สกัดได้ พบว่าคุณภาพของรีเอเจนต์ได้จากการประเมินเมื่อนำไปใช้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในวิเคราะห์ค่า COD ในตัวอย่างน้ำ พบว่าให้ผลสอดคล้องกับการใช้ซิลเวอร์ซัลเฟตที่มีจำหน่ายในเชิงการค้า ดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่ารีเอเจนต์ที่เตรียมจากวัสดุและสารเหลือทิ้งให้คุณภาพเป็นที่น่าพอใจและสามารถนำไปใช้ในห้องปฏิบัติการทางเคมีได้ และงานวิจัยนี้ยังสามารถเป็นแนวทางในการลดของเสียที่ปล่อยสู่สิ่งแวดล้อม และลดค่าใช้จ่ายในการจัดซื้อสารเคมีได้

This research aims to study the recovery of silver from the circuit-board of the keyboard, compact disc, and the chemical waste from the laboratory which contains the silver element in order to prepare the following reagents: AgNO3, Tollen’s reagent, and Ag2SO4. The proper condition of extracted silver element from keyboard and compact disc was firstly done. The results showed that the amount of extracted silver under proper condition of 60oC by boiling in HNO3 1 M for 6 hours (for circuit-board of the keyboard) and 4 hours (for compact disc). The amount of silver, after isolation, equals 0.19 % and 0.018 %. The expense from the isolation process of keyboard and compact disc were 36 and 610 Baht for one gram of silver. The extracted silver was synthesized to be AgNO3 reagent. The result also showed that the quality of the AgNO3 reagent was the same as those sold in the market. The obtained AgNO3 was then applied to the analysis of chloride in real samples. The results were compared by t-test to those obtained from using the distributed AgNO3 and had no difference at confident level of 95%. The extracted silver, then, was prepared as Tollen’s reagent in order to be used in the qualitative analysis of some organic substances. The result, from the observation of silver mirror comparing to those sold in the market, was the same. Besides, the preparation of Ag2SO4 from the extracted silver was also accomplished. The reagent’s quality was estimated from using as the catalyst for COD analysis. Fortunately, the obtained results were corresponded to those sold in the market. Therefore, reagents which were prepared from the chemical waste or unused computer accessories provide the satisfactory quality and can be used in the chemical laboratory. Moreover, this research helps reducing the amount of chemical waste before disposal and reduces the expenses of the chemical items in the laboratory.