ย่งเซ่งหลี (แพร่งนรา) สุกี้โบราณสูตรไหหลำแห่งแพร่งนรา ความอร่อยที่สืบทอดมานานกว่า 90 ปี

ย่งเซ่งหลี (แพร่งนรา) สุกี้โบราณสูตรไหหลำแห่งแพร่งนรา ความอร่อยที่สืบทอดมานานกว่า 90 ปี
“ผมเกิดมาผมก็เจอคำว่าย่งเซ่งหลีแล้ว
เราเป็นตระกูลใหญ่ ผมโตมาในยุคที่ที่นี่ขายข้าวแกง ขายก๋วยเตี๋ยวหมูตุ๋น
มีตู้ขนมจีบซาลาเปาตั้งหน้าร้าน แต่จริง ๆ
แล้วที่นี่เคยเป็นทั้งร้านขายเหล้าเบียร์ เคยเป็นภัตตาคาร รับทำโต๊ะจีน
เคยเป็นร้านขายข้าวมันไก่ ขายสุกี้มาก่อนด้วย” ก้อง-ภรัญโรจน์ ประกิจจานุรักษ์ ทายาทรุ่นที่ 4
ของร้านย่งเซ่งหลี หัวมุมแพร่งนรา
เริ่มต้นเล่าเส้นทางการเปลี่ยนแปลงของธุรกิจครอบครัวที่สืบทอดกันมายาวนานเกือบศตวรรษให้เราฟัง
ผ่านภาพถ่ายที่เขาพยายามสืบค้นจากทั้งในลิ้นชักของครอบครัวและภาพถ่ายที่ชาวต่างชาติบังเอิญบันทึกเก็บไว้
แม้ตั้งแต่เด็กจนโต
ก้องจะมีโอกาสน้อยมากที่ได้คลุกคลีกับการทำงานในร้านอาหารของที่บ้าน
แต่เมื่อเกิดการระบาดของโควิด 19 ทำให้ร้านที่เปิดมายาวนานต้องหยุดชะงักลง “วันหนึ่งมีคนมาบอกผมว่า
‘ถ้านึกอยากจะทำธุรกิจส่วนตัว
ให้รีบทำเสียตั้งแต่ยังหนุ่ม ดีกว่าไปล้มตอนแก่ ถ้าเราได้ลองทำแล้วล้มไป
ก็ยังลุกขึ้นสู้ต่อได้’ คำพูดนี้ทำให้เราเริ่มมามองว่าสิ่งที่บ้านเรามีอยู่มาตลอด
นั่นคือ น้ำจิ้มสุกี้ในตู้เย็น เราเห็นทุกวันเป็นเรื่องปกติ ผมคิดว่าสิ่งนี้ขายได้
พัฒนาต่อได้ จึงลาออกจากงานมาทำเต็มตัว”
ด้วยมุมมองของคนรุ่นใหม่ที่เข้าใจถึงพลังของการเล่าเรื่อง
ก้องมองเห็นเรื่องราวที่น่าสนใจของร้านย่งเซ่งหลี
ซึ่งที่ผ่านมาไม่เคยอธิบายให้คนอื่น ๆ ได้รับรู้
“สุกี้โกหม่าย ไม่มีขายที่อื่นในโลก
เพราะเป็นสุกี้ที่มาจากความทรงจำวัยเด็กของผม ตอนเรียนอยู่ชั้น ม.2
อย่างที่บอกว่าตอนเด็ก ๆ ที่บ้านมีขายอาหารหลายอย่าง โกหม่าย คือคุณอาของเรา
เป็นน้องสาวของพ่อ เขาเอาเส้นเล็กจากก๋วยเตี๋ยวหมูตุ๋นมาผัดกับน้ำจิ้มสุกี้
แล้วหยิบไข่ดาวจากมุมข้าวราดแกงมาโปะ มีเกี๊ยวทอดก็เอามาบี้ให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ
ให้ผมกินก่อนไปโรงเรียน” ก้องตั้งใจหยิบไอเดียนี้มาพัฒนาต่ออย่างเต็มกำลัง
แต่โจทย์ยากคือแม้จะมีสูตรอาหารที่โกหม่ายเขียนไว้เป็นลายลักษณ์อักษรในช่วงเวลาก่อนที่จะเสียชีวิต
แต่ปริมาณส่วนผสมบนกระดาษนั้นเขียนเป็นมาตรวัดที่ยากต่อการทำตาม
หากไม่ใช่คนที่ทำอาหารด้วยกันมาตั้งแต่ต้น เช่น ใส่กระเทียม 3 กำมือ น้ำส้มสายชู 2 กระบวย บางส่วนผสมบอกว่าใส่ 1 ถ้วย
แต่ไม่รู้ว่าถ้วยขนาดเท่าไหร่
ไม่รู้ว่าใช้เต้าหู้ยี้ร้านไหนในตลาดเก่าเยาวราชทำน้ำจิ้มสุกี้
จึงต้องไปตระเวนซื้อทุกร้านมาลองผิดลองถูก ทำออกมาจนได้รสชาติในความทรงจำ
ใช้เวลาแกะสูตรอยู่ราว 3-4 เดือน ปรับลด
เพิ่มเติมให้ออกมาเป็นสูตรที่ลงตัวที่สุด”
นอกจากจะชูโรงด้วยสุกี้เส้นเล็กสูตรโกหม่ายที่ไม่เหมือนที่ไหนแล้ว ยังมีลูกชิ้นไตเตีย ลูกชิ้นสูตรเฉพาะของทางร้าน ที่นำหยกหย่วน หมูสับนึ่งซีอิ๊วแบบไหหลำ ที่นำมาปั้นก้อนทอดอีกครั้ง จึงได้ความกรอบนอกนุ่มใน กินกับน้ำจิ้มบ๊วยเข้ากันเป็นอย่างดี โดยคำว่าไตเตียเป็นภาษาจีนไหหลำ แปลว่า ขอบคุณ ซึ่งก้องคิดตั้งชื่อขึ้นมาเอง เพื่อให้คนรู้สึกสงสัยเมื่อมีการเอ่ยปากถามก็จะเป็นโอกาสที่ได้เล่าเรื่องราวของทางร้านให้ลูกค้าได้รับรู้ ที่ผ่านมาก้องได้พยายามสืบเสาะ หากข้อมูลเกี่ยวกับร้านในแต่ละยุคสมัย บันทึกเรื่องราวครอบครัวทีละเล็กทีละน้อย คุยกับญาติคนเก่าคนแก่ อ่านภาพเก่าของร้านที่เคยมีในครอบครัว ใช้การให้คนเทียบวันว่าการเรียงตัวของปฏิทินเดือนนี้ในรอบ 12 ปีไหนบ้าง ในภาพอากงอาม่า เราเทียบมาได้เป็นปีนี้ 1963 ดูยี่ห้อเบียร์ในภาพที่ขายตอนนั้นประกอบด้วย แถมยังได้ค้นพบภาพที่ยืนยันว่าช่วงเวลาหนึ่งก่อนที่เขาจะเกิด ย่งเซ่งหลีเคยขายสุกี้ยากี้แบบไหหลำ จากภาพของช่างภาพชาวญี่ปุ่นที่บังเอิญถ่ายภาพร้านไว้ได้

ก้องเล่าว่า สิ่งที่คนในครอบครัวมักจะสอนกันอยู่เสมอคือเรื่องอัธยาศัย “ผมเคยถามว่า
ย่านนี้อาหารอร่อยเยอะมากเลยนะ ทุกอย่างอร่อยหมด แล้วเราจะต่างจากเขายังไงล่ะ
เขาบอกว่า ก็เจาะแจ๊ะ คุยกับลูกค้าสิ
ผมชอบอย่างหนึ่งเวลาเราไปกินข้าวร้านหนึ่งแล้วเขาจำได้ว่าเรากินอะไร
ผมพยายามสอนน้อง ๆ และพนักงานในร้านให้ฝึกจำหน้าลูกค้าของเราไว้
จำไม่หมดไม่เป็นไรหรอก แต่พยายามทักทายสวัสดีครับ วันนี้กินอะไรดี
ให้คิดว่าลูกค้าเป็นคนสำคัญอยู่เสมอ ไม่ว่าลูกค้าขออะไรที่เป็นไปได้
เราเต็มใจจะทำให้เสมอ”
DNA ของย่งเซ่งหลี คือ ความเป็นไหหลำ
สิ่งที่ทุกคนในครอบครัวมีอยู่ในตัวไม่ว่าจะยุคใดเจเนอเรชันไหน
ล้วนแต่เรียนรู้ที่จะปรับตัว ปรับเปลี่ยนได้อย่างยืดหยุ่น
เพื่อความอยู่รอดในแต่ละยุคสมัย สำหรับทายาทรุ่นปัจจุบัน
มองว่ายังมีความเป็นไปได้อีกมากมายที่จะสร้างความเป็นย่งเซ่งหลีในแบบของตัวเอง
ทั้งในแง่ของการพัฒนาสูตรอาหารไหหลำใหม่ๆ ที่มาจากความทรงจำของครอบครัว
และความคิดสร้างสรรค์ของภูมิปัญญาการปรุงอาหารที่ส่งต่อกันมาในครอบครัว
ไปจนถึงการขับเคลื่อนย่านแพร่งนราให้กลับมามีความคึกคักอีกครั้ง
ข้อมูลอ้างอิง
-
สัมภาษณ์คุณภรัญโรจน์ ประกิจจานุรักษ์ ทายาทรุ่นที่ 4
ของร้านย่งเซ่งหลี (แพร่งนรา)