Cool Japan พลิกโฉมญี่ปุ่นด้วยนวัตกรรมและวัฒนธรรมดั้งเดิม

ตลอดสองทศวรรษที่ผ่านมา ถ้าใครหยิบยกชื่อเสียงของญี่ปุ่นในสายตาคนทั่วโลก ก็คงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะนึกถึง ‘Cool Japan’ คือยุทธศาสตร์ระดับชาติที่รัฐบาลญี่ปุ่นตั้งใจใช้ ‘วัฒนธรรม’ และ ‘ครีเอทิฟอุตสาหกรรม’ เป็นเครื่องมือ Soft Power ให้วัฒนธรรมญี่ปุ่นเป็นที่รู้จัก น่าหลงใหล และสร้างรายได้เข้าสู่ประเทศ

วัฒนธรรมพ็อป อานิเมะ ดนตรี อาหาร และแฟชั่นญี่ปุ่นจึงถูกหลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวแล้วผลักดันสู่เวทีโลก ไม่ว่าจะเป็น Tokyo Olympics 2020 ไปจนถึงเมืองหลวงอนิเมะ หรือเทศกาลดนตรี แต่หลังจากกระแสโลกเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ‘โครงการ Cool Japan’ ก็ถูกวิจารณ์ว่าชะลอตัว ไม่สอดรับกับความต้องการของคนรุ่นใหม่ และไม่ตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงของโลกดิจิทัล จนในปี 2024 ญี่ปุ่นตัดสินใจ ‘รีบูต’ อีกครั้ง พลิกแนวคิดใหม่ พร้อมผลักดันวัฒนธรรมเก่าเคียงคู่กับนวัตกรรมไอเดียล้ำยุค

ยุทธศาสตร์ใหม่ ‘Cool Japan’ ฉบับรีบูต

สรุปจุดเด่นของแต่ละยุทธศาสตร์ใหม่สุดล้ำที่เชื่อมโยง ‘รากวัฒนธรรม’ กับ ‘นวัตกรรมนำสมัย’ เพื่อให้ Soft Power สัญชาติญี่ปุ่นกลายเป็นเทรนด์ระดับโลก

1. บูรณาการ ‘วัฒนธรรมดั้งเดิม’ กับ ‘เทคโนโลยีล้ำสมัย’

ญี่ปุ่นไม่ได้หยุดอยู่แค่การส่งต่อประสบการณ์ดั้งเดิม แต่เลือก “อัปเกรด” งานหัตถกรรม ศิลปะการแสดง และเทศกาลต่างๆ ให้กลายเป็นประสบการณ์ดิจิทัลสุดล้ำ เช่น

• จัดเวอร์ชวลอีเวนต์บนโลกเมตาเวิร์ส เช่น VIRTUAL REMIX JAPAN™ ที่แฟนทั่วโลกสามารถเข้าร่วมงานศิลปะ งานเทศกาล หรือเปิดโลกอานิเมะในรูปแบบ VR/AR ได้อย่างเรียลไทม์ เห็นวัฒนธรรมญี่ปุ่น ทั้งแบบย้อนยุคและโมเดิร์นในโลกเสมือนจริง

การผสมผสาน VTuber AR/VR กับวัฒนธรรม นักแสดง VTuber (Virtual YouTuber) คอนเทนต์แบบอินเตอร์แอ็กทิฟ และเทคโนโลยีเกมเมตาเวิร์ส ถูกใช้ถ่ายทอดงานฝีมือ ประเพณีตำนาน ตลอดจนสถาปัตยกรรมญี่ปุ่น สู่สายตาคนรุ่นใหม่และต่างชาติ

2. เชื่อมโยง ‘พ็อปคัลเจอร์’ กับ ‘เศรษฐกิจสร้างสรรค์’

ญี่ปุ่นไม่ได้โปรโมตเฉพาะอานิเมะ มังงะ J-Pop แบบเดิมๆ แต่ขยายพ็อปคัลเจอร์สู่อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ อย่างเต็มรูปแบบ

ตลาดอานิเมะ มังงะ และเกมญี่ปุ่นในตลาดโลก รัฐบาลญี่ปุ่นตั้งเป้าเพิ่มยอดการส่งออกอานิเมะ เกม สู่ 20 ล้านล้านเยนในปี 2033

จัดงานแฟนมีต งานเทศกาลแบบดิจิทัล เทศกาล Anime Manga Tourism Festival ภายใต้ Expo 2025 Osaka ถูกวางให้เป็นเครื่องมือสำคัญในการขยายฐานแฟนทั่วโลก และผลักดันเนื้อหา สินค้าประสบการณ์ท่องเที่ยว ทั้งในโลกจริงและโลกเสมือนจริง

3. หนุนธุรกิจใหม่และครีเอเตอร์เจนใหม่

ให้ความสำคัญกับกลุ่มสตาร์ทอัพ ธุรกิจครีเอเตอร์ แพลตฟอร์มออนไลน์ และการออกแบบสินค้าบริการบนฐานวัฒนธรรมดั้งเดิม

• Cool Japan Fund เปิดโอกาสให้บริษัทเอกชน สตาร์ทอัพสายอีคอมเมิร์ซและครีเอเตอร์ ที่นำ Soft Power ญี่ปุ่นไปต่อยอดในตลาดโลก ช่วยขยายตลาดและพัฒนาสินค้าแบบ ‘ญี่ปุ่นแท้ ดีไซน์สากล’
• กระตุ้นเศรษฐกิจแฟนด้อม ผลักดันธุรกิจและแพลตฟอร์ม Social Commerce ให้แฟนคลับ

4. ส่งออกวัฒนธรรม เปิดประสบการณ์ท่องเที่ยวรูปแบบใหม่

• Japan Experience On-site & Online พัฒนาประสบการณ์ญี่ปุ่น ทั้งการจัดโชว์ การท่องเที่ยว งานแฟนมีต งานเทศกาลศิลปะพื้นเมือง ไปจนถึงประสบการณ์ท่องเที่ยวเชิงดิจิทัล
• ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่เน้นคนรุ่นใหม่ เน้นกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เช่น ชมเทศกาลญี่ปุ่น เข้าร่วมพิธีชงชา ทดลองเขียนอักษรญี่ปุ่น ในรูปแบบที่สามารถเข้าถึงประสบการณ์และบริการได้ทันที ทั้งในโลกจริงและออนไลน์
• อานิเมะ มังงะ เป็นประตูเชื่อม ใช้ฐานแฟนอานิเมะ เกม มังงะ เป็นตัวดึงดูดให้คนต่างชาติเข้าถึงเสน่ห์วัฒนธรรมญี่ปุ่นแบบลึกซึ้งมากขึ้น เช่น แนะนำแหล่งท่องเที่ยวจากการ์ตูนดัง เป็นประตูพาไปสู่รากวัฒนธรรมและผลิตภัณฑ์ชุมชนท้องถิ่น

Cool Japan ฉบับรีบูต คือ การผสมผสานญี่ปุ่นสายเทคโนโลยี และญี่ปุ่นสายอนุรักษ์ กลายเป็น Soft Power ที่พลิกบทบาทเชื่อมโลกใหม่ เพื่อสร้างรายได้เข้าประเทศ

ข้อมูลอ้างอิง :

• moneyandbanking.co.th/2024/110765/
• positioningmag.com/1476645
• theme-weeks.expo2025.or.jp/en/program/detail/66ebb947bf398.html
• tokyotreat.com/blog/cool-japan-the-tale-of-this-soft-power-strategy
• www.cea.or.th/th/single-research/COOL-JAPAN
• www.holdings.toppan.com/en/news/2024/01/newsrelease240131_2.html