AmeriCorps Senior โปรแกรมพัฒนาทักษะและเพิ่มคุณค่าในวัยเกษียณ
ตอนนี้หลายๆ ประเทศกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ หมายถึง สังคมจะมีสัดส่วนประชากรของคนที่อายุราว 60 ปีขึ้นไปมากกว่าวัยอื่นๆ
ในเอเชียเราอาจเห็นตัวอย่างจากญี่ปุ่น หรือแม้แต่ประเทศไทยที่เข้าสังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์มาไม่กี่ปี แต่สำหรับสหรัฐอเมริกาที่มีประชากรมากเกือบ 335 คน สังคมสูงอายุยังเป็นเรื่องที่ต้องหามาตรการรองรับ เพื่อให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตบั้นปลายได้อย่างมีความสุขและดูแลตัวเอง
เพราะจากการคาดการณ์ของสำนักสำมะโนประชากรสหรัฐฯ ในปี ค.ศ. 2030 คนรุ่นสุดท้ายของกลุ่มประชากรที่เรียกว่า ‘Baby Boomers’ จะมีอายุ 65 ปี และจะทำให้อเมริกามีประชากร 1 ใน 5 เข้าสู่วัยเกษียณ อีกทั้งข้อมูล ‘Fact Sheet: Aging in the United States’ โดย ‘Population Reference Bureau’ (PRB) ในปี 2022 ก็รายงานว่า การดูแลผู้สูงอายุระยะยาวก็เป็นอีกหนึ่งความท้าทายของครอบครัวและระบบสาธารณสุข เพราะผู้สูงอายุที่มีมากขึ้นก็ทำให้ต้องมีการดูแลมากขึ้น
เอกสารเดียวกันยังระบุอีกว่า ปี 2022 มีผู้สูงอายุของสหรัฐอเมริกาที่อายุ 65 ปีขึ้นไป แต่ทำงานอยู่ โดยเป็นผู้ชาย 24% และเป็นผู้หญิง 15% ซึ่งยังไม่รับรวมกับความรู้สึกโดดเดี่ยวที่อาจเกิดขึ้นตามช่วงวัยที่มากขึ้น
โครงการพัฒนาทักษะวัยเกษียณ
แนวโน้มการเพิ่มขั้นผู้สูงอายุในสหรัฐอเมริกาจึงเป็นที่มาของโครงการ ‘AmeriCorps Senior’ ที่เปิดโอกาสให้ประชากรสหรัฐอเมริกาที่อายุ 55 ปีขึ้นไปจะมีทั้งหมด 3 โปรแกรม ประกอบด้วย
1. Foster Grandparent Program
ทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงและที่ปรึกษาแก่เด็กที่ต้องการความช่วยเหลือพิเศษ เพื่อส่งเสริมความสำเร็จทางการศึกษา
2. Retired and Senior Volunteer Program (RSVP)
เปิดโอกาสให้อาสาสมัครค้นหากิจกรรมที่ตนเองสนใจ โดยสามารถใช้ทักษะและความสามารถที่มี หรือพัฒนาทักษะใหม่ๆ ผ่านการเข้าร่วมกิจกรรมอาสาสมัครในชุมชน
3. Senior Companion Program
ทำหน้าที่เป็นเพื่อนและผู้ช่วยให้กับผู้สูงอายุที่มีความยากลำบากในการใช้ชีวิตประจำวัน เป้าหมายคือช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถพึ่งพาตนเองได้ยาวนานขึ้น และลดภาระของผู้ดูแลครอบครัว
ถึงจะเป็นงานอาสา แต่การสมัครเข้าร่วมโครงการ AmeriCorps Seniors ผู้สมัครจะได้รับสวัสดิการต่างๆ ทั้งเรื่องสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น รู้สึกโดดเดี่ยวน้อยลง พัฒนาทักษะเดิมและเติมทักษะใหม่ๆ ที่เป็นประโยชน์ในอนาคตที่จะนำไปต่อยอดได้ บางโปรแกรมมีค่าตอบแทนเล็กน้อยสำหรับผู้ที่มีรายได้ต่ำและผ่านเกณฑ์ที่กำหนด อีกทั้งยังมีประกันภัยรองรับ ทั้งประกันอุบัติเหตุ ความรับผิดส่วนบุคคล และความรับผิดกรณีใช้ยานพาหนะ เพื่อสร้างความมั่นใจและความปลอดภัยให้กับอาสาสมัคร
เสียงจากอาสาและกรณีศึกษาจากประเทศไทย
หนึ่งในกรณีศึกษาที่น่าสนใจ คือ เรื่องราวของแซลลี่ บรู๊ค เธอเข้ามาเป็น Foster Grandparent เป็นเพื่อนทำกิจกรรมกับเด็กและเยาวชนในชุมชน สอนหนังสือให้เด็กๆ ระหว่างการแพร่ระบาดโควิด-19 เธอตั้งชมรมมิตรภาพ (Friendship Club) ในช่วงพักกลางวัน เธอจะจัดโต๊ะกินข้าว เป็นที่นั่งสำหรับเด็กที่ไม่มีเพื่อนหรือถูกละเลย หลังจากนั้นก็ออกไปเดินเล่นด้วยกัน
‘เวลาที่ฉันสอนออนไลน์ให้เด็กๆ เราจะฝึกนับเลขถึง 120 หรืออ่านหนังสือด้วยกัน เราทั้งคู่ใช้หนังสือเล่มเดียวกัน เด็กๆ จะอ่านให้ฉันฟัง และฉันก็ช่วยพวกเขาออกเสียงคำต่างๆ’ แซลลี่บอกไว้แบบนั้น
สำหรับประเทศไทย เราก็มีโมเดลการดูแลผู้สูงอายุคล้ายๆ กันผ่าน ‘โรงเรียนผู้สูงอายุ’ ที่ตั้งอยู่ทั่วประเทศไทยมากกว่า 3,257 แห่ง และมีนักเรียนมากกว่า 200,000 คน (ข้อมูลวันที่ 31 มกราคม 2567) โรงเรียนที่เปิดให้นักเรียนวัยเกษียณมาเรียนรู้อาชีพ พูดคุย มาเจอเพื่อน เพื่อนำไปสู่การต่อยอดอาชีพในอนาคต
ไม่ว่าอย่างไร ต่อให้จะมีโปรแกรมรองรับ แต่สิ่งสำคัญ คือ การที่สังคมยอมรับและเปิดใจว่า ผู้สูงอายุคือบุคคลที่รักตัวเองและเป็นคนในช่วงวัยหนึ่งที่สังคมต้องโอบรับ โดยไม่ทิ้งพวกเขาไว้ให้โดดเดี่ยวหรือต้องเหงาอีกต่อไป
ข้อมูลอ้างอิง :
- americorps.gov/serve/americorps-seniors
- americorps.gov/about/what-we-do
- americorps.gov/members-volunteers/your-benefits
- americorps.gov/about/our-impact
- americorps.gov/partner/how-it-works/americorps-seniors-rsvp#:~:text=The%20A
- ameriCorps%20Seniors%20RSVP%20program,agency's%20most%20flexible%20grant%20programs
- americorps.gov/serve/americorps-seniors
- americorps.gov/stories/sally-brooks
- www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=14&id=2545
- www.prb.org/resources/fact-sheet-aging-in-the-united-states/
