เยอรมนี สวรรค์ของผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม

เมื่อนึกถึงประเทศที่เป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม เยอรมนีต้องเป็นหนึ่งในตัวเลือกแรกๆ ที่ผุดขึ้นมาในความคิด ประเทศที่ขึ้นชื่อเรื่องวิศวกรรมชั้นยอด รถยนต์ระดับพรีเมียม และจากความเชี่ยวชาญนี้ กำลังเปิดประตูต้อนรับผู้ที่มีศักยภาพจากทั่วโลกอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะในช่วงที่สถานการณ์โลกผันผวน เอาแน่เอานอนไม่ได้ ผ่านการดำเนินนโยบายอย่างสร้างสรรค์มาเป็นเวลาไม่ต่ำกว่าสิบปี 

ปรากฏการณ์การย้ายถิ่นฐานของมืออาชีพด้านเทคโนโลยี

นับตั้งแต่ความขัดแย้งรัสเซีย-ยูเครนปะทุขึ้นในปี 2022 เราได้เห็นการเคลื่อนย้ายครั้งใหญ่ของผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีชาวรัสเซีย ตามข้อมูลจากสถาบันวิจัยเศรษฐกิจยุโรป (European Economic Research) ประมาณ 800,000 คนได้อพยพออกจากรัสเซียในปีแรกของความขัดแย้ง โดยกว่า 25% เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านไอที นักวิทยาศาสตร์ และวิศวกร ประเทศในยุโรปตะวันตกอย่างเยอรมนีกลายเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยม ด้วยโอกาสทางเศรษฐกิจและนโยบายที่เปิดกว้าง

เหตุผลส่วนหนึ่งที่ทำให้ผู้เชี่ยวชาญด้านไอทีถึงมารวมตัวกันอยู่ที่เยอรมนี เพราะรัฐบาลจัดสรรนโยบายที่ทำให้เยอรมนีกลายเป็น ‘แม่เหล็ก’ ดึงดูดผู้มีความสามารถจากทั่วโลก และนี่คือตัวอย่างนโยบายดังกล่าว

1) EU Blue Card ประตูสู่อาชีพในยุโรปสำหรับผู้มีทักษะสูง 
EU Blue Card เป็นเสมือนกุญแจทองที่เปิดประตูสู่ตลาดแรงงานเยอรมันและยุโรป สำหรับผู้เชี่ยวชาญจากนอกสหภาพยุโรป ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งสหพันธ์เยอรมนี (Statistisches Bundesamt) เผยว่า ตั้งแต่เริ่มโครงการในปี 2012 จนถึงปลายปี 2023 มีการออก Blue Card มากกว่า 190,000 ใบให้แก่ผู้เชี่ยวชาญต่างชาติ โดย 43% เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านไอทีและวิศวกรรมซอฟต์แวร์

สิ่งที่น่าสนใจคือ ผู้ถือ Blue Card สามารถขอมีสถานะผู้พำนักถาวรได้ภายในเวลา 21 เดือน (หากมีความสามารถภาษาเยอรมันระดับ B1) หรือ 33 เดือน (กรณีที่ไม่มีทักษะภาษาเยอรมัน) ซึ่งเร็วกว่าวีซ่าทำงานปกติค่อนข้างมาก

จากการศึกษาของ Institute for Employment Research พบว่า 84% ของผู้ถือ Blue Card ในเยอรมนียังคงทำงานและพำนักในประเทศหลังจาก 5 ปีของการเข้าร่วมโครงการ ขณะที่ข้อมูลจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและผู้ลี้ภัยแห่งสหพันธ์ (BAMF) ระบุว่า ณ สิ้นปี 2023 มีผู้ถือ EU Blue Card อาศัยอยู่ในเยอรมนีประมาณ 113,500 คน ซึ่งเพิ่มขึ้นกว่าเท่าตัวเมื่อเทียบกับปี 2018 สะท้อนให้เห็นถึงความสำเร็จของนโยบายนี้

2) Chancenkarte วีซ่าแห่งโอกาสสำหรับผู้มีศักยภาพ

เปิดตัวขึ้นในปี 2024 โดยวีซ่าแห่งโอกาส (Chancenkarte) คือนโยบายที่ออกแบบมาเพื่อดึงดูดผู้มีความสามารถสูง โดยใช้ระบบคะแนน (Points-Based System) พิจารณาจาก

• คุณวุฒิและประสบการณ์วิชาชีพ
• ทักษะภาษาเยอรมันหรืออังกฤษ
• ศักยภาพในการปรับตัวเข้ากับตลาดแรงงาน
• อายุ

แม้โครงการนี้เพิ่งเริ่มต้น แต่กระทรวงแรงงานเยอรมันคาดการณ์ว่าในปีแรกจะมีผู้ได้รับวีซ่าประเภทนี้ประมาณ 20,000 คน และจะเพิ่มเป็น 60,000 คนต่อปีภายในปี 2027 นับเป็นช่องทางใหม่ที่ช่วยให้ผู้มีทักษะสามารถเข้ามาหางานในเยอรมนีได้โดยไม่จำเป็นต้องมีข้อเสนองานล่วงหน้า

3) ระบบสนับสนุนสตาร์ทอัพและนวัตกรรมใหม่ๆ

เยอรมนีไม่เพียงต้อนรับพนักงานเท่านั้น แต่ยังสนับสนุนผู้ประกอบการด้วย ในปี 2023 เบอร์ลินได้รับเงินลงทุนในสตาร์ทอัพมากกว่า 2.4 พันล้านยูโร (ประมาณ 93,600 ล้านบาท) ตามมาด้วยมิวนิกและแฮมบูร์ก

โครงการสนับสนุนที่สำคัญ ได้แก่

• EXIST Program ให้ทุนสนับสนุนผู้ประกอบการด้านเทคโนโลยีสูงถึง €150,000 (ประมาณ 5,850,000 บาท) ต่อโครงการ ในปี 2023 มีการสนับสนุนกว่า 250 สตาร์ทอัพ
• High-Tech Gründerfonds (HTGF) กองทุนร่วมลงทุนขนาดใหญ่ที่ลงทุนในบริษัทเทคโนโลยีระยะเริ่มต้น มีเงินทุนหมุนเวียนกว่า 900 ล้านยูโร (ประมาณ 35,100 ล้านบาท)
• German Accelerator โครงการเร่งการเติบโตสำหรับสตาร์ทอัพที่ต้องการขยายสู่ตลาดสากล

4) คุณภาพชีวิตและสมดุลระหว่างงานกับชีวิตส่วนตัว

เยอรมนีขึ้นชื่อเรื่องสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงานที่ดี บริษัทในเยอรมนีมีกฎหมายควบคุมชั่วโมงการทำงาน ค่าล่วงเวลา และสิทธิประโยชน์ต่างๆ ที่ครอบคลุม ตัวอย่างเช่น

• ค่าตอบแทนสูง วิศวกรซอฟต์แวร์มีเงินเดือนเริ่มต้นที่ €55,000-70,000 ต่อปี (ประมาณ 2,145,000-2,730,000 บาท) ผู้จัดการโครงการด้านไอทีสามารถทำรายได้ถึง €80,000-100,000 ต่อปี (ประมาณ 3,120,000-3,900,000 บาท)
• ระบบสวัสดิการที่ครอบคลุม ประกันสุขภาพถ้วนหน้า สิทธิลาคลอดที่ยาวนาน และระบบการศึกษาคุณภาพสูง
• สิทธิ์ลาพักร้อน กฎหมายกำหนดวันหยุดขั้นต่ำ 20 วันทำงาน แต่บริษัทส่วนใหญ่ให้ 25-30 วันต่อปี
• ชั่วโมงทำงานที่สมเหตุสมผล สัปดาห์ละ 35-40 ชั่วโมง พร้อมทางเลือกในการทำงานแบบยืดหยุ่น

ผู้เชี่ยวชาญด้านการย้ายถิ่นฐานแรงงานจากสถาบัน IZA กล่าวว่า “เยอรมนีกำลังเปลี่ยนจากการเป็นประเทศที่มีนโยบายเข้มงวดด้านการย้ายถิ่นฐาน มาเป็นประเทศที่แข่งขันเพื่อดึงดูดผู้มีความสามารถระดับโลก นโยบายเช่น Blue Card และ Chancenkarte สะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นนี้อย่างชัดเจน”

5) สภาพแวดล้อมที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม

เยอรมนีเป็นประเทศที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม และมีชุมชนชาวต่างชาติขนาดใหญ่ รวมถึงมีระบบวีซ่าที่ไม่ซับซ้อนสำหรับแรงงานทักษะสูง ช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญด้าน IT สามารถย้ายเข้ามาทำงานได้ง่ายขึ้น นับเป็นปัจจัยสำคัญที่ดึงดูดแรงงานต่างชาติ โดยเฉพาะผู้ที่ให้ความสำคัญกับการทำงานในสภาพแวดล้อมแบบนานาชาติ

จากข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติของเยอรมนี พบว่าประมาณ 13% ของประชากรในเยอรมนีเป็นชาวต่างชาติ สะท้อนถึงสังคมที่เปิดกว้างและยอมรับความหลากหลาย ซึ่งการทำงานในสภาพแวดล้อมที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมจะช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญด้าน IT ได้เรียนรู้มุมมองใหม่ๆ สร้างเครือข่ายที่มีคุณค่า รวมถึงพัฒนาทักษะการทำงานในระดับสากล จึงไม่น่าแปลกใจที่เยอรมนีกำลังก้าวขึ้นเป็น ‘บ้านหลังใหม่’ สำหรับบุคลากรด้านเทคโนโลยีจากทั่วโลก

ข้อมูลอ้างอิง :

• 5 reasons why IT professionals want to work in Germany. timesofindia.indiatimes.com/blogs/voices/5-reasons-why-it-professionals-want-to-work-in-germany/
• Looking for a job in IT? These European countries are desperate for new hires. www.euronews.com/my-europe/2025/01/14/looking-for-a-job-in-ict-these-european-countries-are-desperate-for-new-hires
• TOP 10 Countries for IT Specialists in 2025. visa-digital-nomad.com/blog/top-10-countries/
• Working in Germany with the Opportunity Card. chancenkarte.com/en/candidates/
• Working in Germany. www.make-it-in-germany.com/en/working-in-germany/professions-in-demand/career-it-specialists
• วีซ่าแห่งโอกาส - Chancenkarte. bangkok.diplo.de/th-th/service/visa-einreise/chancenkarte-2669266?enodia=eyJleHAiOjE3NDA4MjI0ODksImNvbnRlbnQiOnRydWUsImF1ZCI6ImF1dGgiLCJIb3N0IjoiYmFuZ2tvay5kaXBsby5kZSIsIlNvdXJjZUlQIjoiNDkuNDkuMjIyLjE4NCIsIkNvbmZpZ0lEIjoiOGRhZGNlMTI1ZmQyYzM5MzJiOTQzYjUyZTlkMmNkNjUwNTc1NGUxNjIyMTJhMmNlMWJiNWFmMTVjMGQ0YmJmZSJ9.xdzpajkjA9BMoX8VEIu0t30wpRennrg1_Z8bKEF4428=