เมื่อเศษอิฐมวลเบาและยิปซัมถูกมองเป็นวัตถุดิบใหม่

ในงานก่อสร้าง อิฐมวลเบาเป็นวัสดุที่ถูกเลือกใช้มากขึ้น เพราะน้ำหนักเบาและช่วยกันความร้อน แต่ระหว่างขนส่ง ตัด และก่อผนัง ก้อนอิฐจำนวนหนึ่งจะแตกบิ่นจนใช้งานไม่ได้ เช่นเดียวกับแผ่นยิปซัมที่มักเหลือเศษจากการตัดให้พอดีกับห้อง เศษเหล่านี้มักกลายเป็นส่วนหนึ่งของขยะจากงานก่อสร้าง ทั้งที่เนื้อวัสดุยังมีคุณสมบัติบางอย่างที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้

คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่าจะทิ้งเศษเหล่านี้ที่ไหน แต่คือ คุณสมบัติใดของมันที่ยังนำกลับมาใช้ได้ และต้องผ่านกระบวนการอะไรจึงจะกลับมาเป็นวัตถุดิบได้

อิฐมวลเบา ไม่ได้เบาแค่เพราะมีน้ำหนักน้อย

AAC หรือ Autoclaved Aerated Concrete คือคอนกรีตมวลเบาที่มีรูพรุนจำนวนมากอยู่ในเนื้อวัสดุ ทำให้น้ำหนักต่ำกว่าคอนกรีตทั่วไปและมีคุณสมบัติด้านฉนวน

เมื่อเกิดเศษจากโรงงาน งานก่อสร้าง หรือการรื้อถอน รูปทรงบล็อกอาจใช้ต่อไม่ได้ แต่ตัวเนื้อวัสดุยังสามารถบดกลับเป็นผงหรือเม็ดสำหรับใช้เป็นมวลรวมในวัสดุก่อสร้างบางประเภทได้

งานวิจัยหนึ่งทดลองบดเศษ AAC แล้วใช้แทนยิปซัมบางส่วนในสัดส่วน 10, 20 และ 30 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนัก พบว่าวัสดุที่ได้ยังผ่านข้อกำหนดสำหรับยิปซัมก่อสร้างในทุกสูตรที่ทดสอบ แม้ค่าความแข็งแรงจะลดลงเล็กน้อยเมื่อเพิ่มปริมาณ AAC มากขึ้น

วัสดุแม้หมดหน้าที่เดิม ไม่ได้แปลว่าหมดประโยชน์

กรมโรงงานอุตสาหกรรมร่วมกับหน่วยงานวิจัยและ องค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ (UNIDO) ศึกษาการนำแม่พิมพ์ปูนปลาสเตอร์ที่ไม่ใช้แล้วกลับมาผลิตเป็นผนังยิปซัมสำหรับงานก่อสร้าง ภายใต้แนวคิด End-of-Waste หรือการกำหนดเงื่อนไขว่าของเสียผ่านกระบวนการจนกลับมาเป็นวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์ได้เมื่อใด

ประเด็นสำคัญจึงไม่ได้มีแค่เทคโนโลยีบดหรือผสม แต่รวมถึงมาตรฐานและการควบคุมคุณภาพ

หากวัสดุรีไซเคิลมีองค์ประกอบไม่แน่นอน มีสิ่งปนเปื้อน หรือความชื้นต่างกันทุกล็อต อุตสาหกรรมก็ยากที่จะนำกลับมาใช้ในผลิตภัณฑ์ที่ต้องการสมบัติคงที่

ในจังหวัดสมุทรสาครมีผู้พัฒนาวัสดุใหม่จากของเหลือหลายประเภท และรวบรวมไว้เป็นชุดวัสดุชื่อ REWO Material Collection ทั้งเศษอิฐมวลเบา เศษแผ่นยิปซัม ถ่านชีวภาพ ซึ่งได้จากการเผาเศษพืชในที่อับอากาศ และวัสดุเหลือทิ้งจากการเกษตรจุดที่ควรแยกให้ชัดคือ เศษอิฐมวลเบาและเศษยิปซัมไม่ได้จำเป็นต้องถูกนำมาผสมกันในผลิตภัณฑ์เดียวเสมอไป แต่เป็นของเหลือคนละประเภทที่มาจากคนละแหล่ง และต้องประเมินตามสมบัติของวัสดุแต่ละชนิด

จากเศษอิฐสู่ผลิตภัณฑ์ที่ใช้คุณสมบัติเดิม

ในงานออกแบบ เศษอิฐมวลเบาถูกนำไปใช้ในมุมที่ต่างจากงานโครงสร้าง อย่างเช่น STONE STORY แบรนด์กระถางต้นไม้ทำมือ นำเศษอิฐมวลเบาที่เหลือจากงานก่อสร้างมาแปรรูปเป็นกระถางต้นไม้ โดยผ่านการกำจัดเกลือจากปูนก่อน แบรนด์ระบุว่าเนื้ออิฐที่เก็บความชื้นได้ช่วยยืดรอบการรดน้ำ เช่น แคคตัสจากทุก 7 วันเป็นทุก 10 วัน

เมื่อแยกคุณสมบัติของเศษวัสดุออกมาทีละข้อ จะเห็นว่าแต่ละข้อพาไปสู่งานออกแบบคนละแบบ

  • วัสดุ: ใช้ความเบาและการเก็บความชื้น กับงานกระถางหรือผนังปลูกต้นไม้
  • วิธีใช้: ใช้เป็นส่วนผสมในสัดส่วนที่ทดสอบแล้ว กับงานกระเบื้องหรือบล็อกปูพื้น
  • ผิวสัมผัส: ใช้ผิวพรุนของอิฐเป็นผิวสัมผัสของงานตกแต่ง แทนการฉาบปิด

เศษอิฐและยิปซัมจึงไม่ได้เป็นแค่ขยะก่อสร้าง แต่เป็นวัตถุดิบที่รอการออกแบบให้ถูกที่ ถูกสัดส่วน และถูกหน้าที่

ที่มา

ภาคอีสาน

Ask OKMD AI